De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft onthuld dat scanauto’s in Nederland jaarlijks schrikbarend veel onterechte parkeerboetes uitschrijven, naar schatting zo’n 500.000. Dit blijkt uit een nieuwe themastudie van de AP, die de risico’s en effecten van AI en algoritmes in dit handhavingsproces onderzocht. De bevindingen wijzen op structurele problemen die met name kwetsbare groepen treffen.
De blinde vlek van scanauto’s
Scanauto’s, uitgerust met geavanceerde camera’s, controleren snel of voor een parkeerplaats is betaald. Echter, de AI en algoritmes in deze systemen missen cruciale context. Ze maken slechts een momentopname en kunnen geen uitzonderingen zoals laden en lossen of een gehandicaptenparkeerkaart achter de voorruit waarnemen. Dit leidt tot een onverbiddelijke stroom van automatisch opgelegde boetes, zelfs wanneer er legitieme redenen zijn voor afwijkend parkeergedrag. Bezwaarprocedures hiertegen zijn vaak tijdrovend en gebrekkig transparant, wat de burgerlijke rechtsbescherming ondermijnt.
Impact op kwetsbare groepen en trage communicatie
De studie van de AP benadrukt dat kwetsbare groepen, zoals mensen met een gehandicaptenparkeerkaart of digitaal minder vaardigen, disproportioneel worden getroffen. Gemeenten houden onvoldoende rekening met hun belangen bij het ontwerp en de uitvoering van parkeerhandhaving. De digitalisering van het betaald parkeren vergroot de digitale kloof voor deze groepen. Bovendien zorgt de vertraagde communicatie over boetes ervoor dat mensen onbewust meerdere overtredingen kunnen begaan, met oplopende financiële problemen als gevolg. Kort betaaltermijnen en het niet altijd opschorten van betalingsverplichtingen tijdens bezwaarprocedures verergeren deze situatie. Dit toont aan hoe belangrijk het is om alert te zijn op je digitale voetafdruk en privacy, zoals besproken in artikelen over data gebruik door werkgevers en leeftijdsverificatie op sociale media.
Oproep tot meer regie en waarborgen
De AP signaleert structurele problemen en een gebrek aan structurele verbeteringen, ondanks beschikbare ondersteuning. Er is vaak geen of een onvoldoende uitgevoerde Data Protection Impact Assessment (DPIA) voordat scanauto’s worden ingezet. Ook ontbreekt adequate controle op uitbestede handhavingsprocessen. De AP roept gemeenten op om meer regie te nemen, de AVG-regels beter toe te passen en lessen te trekken uit de AI-verordening. Concrete aanbevelingen omvatten het versterken van menselijke controle, betere informatievoorziening via algoritmeregisters, het uitvoeren van risicoanalyses en audits, en het versterken van de rol van gemeenteraden bij toezicht.
Bron: Autoriteit Persoonsgegevens (AP)
